जिल्ह्यात नियतकालिक श्रमशक्ती आणिअसंघटित क्षेत्र उद्यमांचे सर्वेक्षण प्रारंभ

shramshakti sarvekshan केंद्र सरकारच्या सांख्यिकी व कार्यक्रम कार्यान्वयन मंत्रालयाच्या मार्गदर्शनात नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षण आणि असंघटित क्षेत्रातील उद्यमांचे वार्षिक सर्वेक्षण ही दोन महत्त्वपूर्ण सर्वेक्षणे राबवण्यात येत आहेत. जिल्ह्यात या सर्वेक्षणाचे उद्घाटन जिल्हाधिकारी विकास मीना यांच्या हस्ते सोमवारी करण्यात आले. या सर्वेक्षणांद्वारे रोजगार, बेरोजगारीचे प्रमाण तसेच असंघटित क्षेत्राविषयी सविस्तर माहिती प्राप्त होते. या आकडेवारीचा उपयोग शासन विविध विकासात्मक योजना व धोरणे तयार करण्यासाठी करते.  याच धर्तीवर राज्यातील जिल्हानिहाय आकडेवारी उपलब्ध व्हावी या जानेवारी 2026 ते डिसेंबर 2026 या कालावधीत अर्थ व सांख्यिकी आयुक्तालयामार्फत राज्यात पहिल्यांदाच ही दोन्ही सर्वेक्षणे राबविण्यात येत आहेत.

 

 

 

नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षणाद्वारे रोजगार व बेरोजगारीची स्थिती, महिला कामगारांचा सहभाग, स्वयंरोजगार तसेच असंघटित रोजगार संदर्भातील अद्ययावत व विश्वासार्ह आकडेवारी प्राप्त होणार आहे. तर असंघटित क्षेत्रातील उद्यमांच्या सर्वेक्षणाद्वारे उत्पादन, व्यापार आणि सेवा या असंघटित क्षेत्रांतील (बांधकाम क्षेत्र वगळून) उद्यम आस्थापनांची संख्या, उपलब्ध रोजगाराचे स्वरूप (पगारी अथवा स्वयंरोजगारी), कार्यरत कामगारांची संख्या, प्रती कामगार व प्रती उद्यम आस्थापना स्थूल मूल्यवृद्धी, उत्पादकता, वेतन तसेच इतर महत्त्वपूर्ण आर्थिक निर्देशकांची माहिती संकलित करण्यात येणार आहे.

 

 

या माहितीच्या आधारे राज्य व जिल्हा उत्पन्नाचे अंदाज तयार करणे, तसेच जिल्हास्तर विकास निर्देशांकांचे मापन करणे शक्य होणार आहे. या सर्वेक्षणासाठी माहिती संकलित करण्याच्या उद्देशाने अर्थ व सांख्यिकी आयुक्तालयामार्फत नियुक्त करण्यात आलेल्या ईप्सॉस रिसर्च या संस्थेचे अन्वेषक व पर्यवेक्षक निवडक नमुना पद्धतीने निवडलेल्या कुटुंबांच्या मुलाखती घेऊन विहित नमुन्यात माहिती संकलित करणार आहेत. त्यासाठी हे अधिकारी व कर्मचारी सोमवार, 15 जूनपासून जिल्ह्यातील शहरी व ग्रामीण भागांना भेटी देणार आहेत. या दोन्ही सर्वेक्षणांचा शुभारंभ जिल्हाधिकारी कार्यालयात जिल्हाधिकारी विकास मीना यांच्या हस्ते करण्यात आला. यावेळी जिल्हा सांख्यिकी कार्यालयाचे उपआयुक्त मनोज गेडाम व अधिकारी कर्मचारी उपस्थित होते.

 

 

सर्वेक्षणाद्वारे प्राप्त होणाèया माहितीची गुणवत्ता ही माहिती देणाèया कुटुंबे, उद्योग व आस्थापना यांच्या सहकार्यावर अवलंबून आहे. त्यामुळे जिल्ह्यातील सर्व नागरिकांनी तसेच व्यावसायिक प्रतिष्ठानांनी अर्थ व सांख्यिकी आयुक्तालयाच्या वतीने कार्यरत अन्वेषक व पर्यवेक्षकांना योग्य, अचूक व परिपूर्ण माहिती देऊन सर्वतोपरी सहकार्य करावे, असे आवाहन जिल्हाधिकारी विकास मीना यांनी केले आहे.